Trichomonas vaginalis คือ protozoa แบบมีแฟลเจลลา (flagellated protozoan) ที่อาศัยอยู่ใน ระบบสืบพันธุ์และทางเดินปัสสาวะของมนุษย์ และเป็นสาเหตุของโรค trichomoniasis ซึ่งถือเป็นหนึ่งใน โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ที่พบบ่อยที่สุดที่สามารถรักษาได้ ทั่วโลก

ปรสิตชนิดนี้อาศัยอยู่ใน ช่องคลอด (vagina) ปากมดลูก (cervix) ท่อปัสสาวะ (urethra) โดยติดต่อผ่าน การมีเพศสัมพันธ์ เป็นหลัก  บางราย สามารถทำให้เกิดการอักเสบของช่องคลอด (trichomonal vaginitis) และอาจมีอาการ เช่น

• ตกขาวผิดปกติ สีเหลือง-เขียว หรือมีลักษณะเป็นฟอง
• กลิ่นผิดปกติจากช่องคลอด
• คัน แสบ หรือระคายเคืองบริเวณอวัยวะเพศ
• ปัสสาวะแสบขัด
• เจ็บขณะมีเพศสัมพันธ์

แต่สิ่งที่น่ากังวลคือ ผู้ติดเชื้อจำนวนมาก “ไม่มีอาการ” ทำให้เชื้อสามารถแพร่กระจายต่อไปได้โดยไม่รู้ตัว

กลไกการก่อโรค (Pathogenesis)
Trichomonas vaginalis เป็น extracellular parasite ที่สามารถเกาะติดเซลล์เยื่อบุช่องคลอดและปล่อยสารหลายชนิด เช่น proteases และ excretory-secretory proteins ที่ทำให้เกิดการอักเสบของเยื่อบุสืบพันธุ์

ผลกระทบต่อสุขภาพผู้หญิง

แม้จะดูเหมือนเป็นการติดเชื้อที่ “ไม่รุนแรง” แต่การศึกษาหลายงานพบว่า Trichomonas vaginalis เกี่ยวข้องกับภาวะแทรกซ้อนสำคัญทางสูติ-นรีเวช

1️. ภาวะมีบุตรยาก (Infertility)

การศึกษาทางระบาดวิทยาพบว่า อัตราการติดเชื้อ สูงกว่าในกลุ่มผู้หญิงที่มีภาวะมีบุตรยาก เมื่อเทียบกับกลุ่มที่มีภาวะเจริญพันธุ์ปกติ กลไกที่เป็นไปได้ เช่น

🔸การอักเสบของระบบสืบพันธุ์
🔸การทำลายเซลล์สืบพันธุ์
🔸การตอบสนองทางภูมิคุ้มกันที่รบกวนกระบวนการสืบพันธุ์

2. ภาวะแทรกซ้อนในหญิงตั้งครรภ์

การวิเคราะห์ meta-analysis พบว่า หญิงตั้งครรภ์ที่ติดเชื้อมีความเสี่ยงเพิ่มขึ้นต่อ

🔸Preterm birth
🔸Premature rupture of membranes (PROM)
🔸ทารกน้ำหนักแรกเกิดต่ำ

โดยมี relative risk ประมาณ 1.4–1.5 เท่า

3. เพิ่มความเสี่ยงต่อ STI อื่น

การติดเชื้อทำให้เกิดการอักเสบของเยื่อบุช่องคลอด ซึ่งเพิ่มความเสี่ยงต่อการติดเชื้ออื่น เช่น HIV HPV โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อื่น ๆ

ความจริงที่หลายคนไม่รู้

🔸เป็น STI ที่รักษาได้ แต่พบมากที่สุดชนิดหนึ่งในโลก
🔸ผู้ติดเชื้อจำนวนมาก ไม่มีอาการ
🔸อาจเกี่ยวข้องกับ ภาวะมีบุตรยาก และภาวะแทรกซ้อนในการตั้งครรภ์

ตรวจ STI เพื่อความมั่นใจในสุขภาพทางเพศ

ที่ Bangkok Cytogenetics Center (BCC) มีบริการ ตรวจโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ (STIs panel) ที่สามารถตรวจหาเชื้อได้ สูงถึง 14 ชนิด ครอบคลุมเชื้อสำคัญ ได้แก่ แบคทีเรีย เช่น Chlamydia trachomatis, Neisseria gonorrhoeae, Treponema pallidum ไวรัส เช่น HSV-1, HSV-2 ปรสิต เช่น Trichomonas vaginalis และ เชื้อรา เช่น Candida albicans

การตรวจสามารถทำได้จาก
• swab จากบริเวณที่มีเพศสัมพันธ์ เช่น ช่องคลอดหรือทวารหนัก
• ตัวอย่างปัสสาวะ

reference

Kissinger, P. (2015). Epidemiology and treatment of Trichomonas vaginalis infection. Expert Review of Anti-infective Therapy, 13(6), 673–683. https://doi.org/10.1586/14787210.2015.1037280
Petrin, D., Delgaty, K., Bhatt, R., & Garber, G. (1998). Clinical and microbiological aspects of Trichomonas vaginalis. Clinical Microbiology Reviews, 11(2), 300–317. https://doi.org/10.1128/CMR.11.2.300
Silver, B. J., Guy, R. J., Kaldor, J. M., Jamil, M. S., & Rumbold, A. R. (2014). Trichomonas vaginalis as a cause of perinatal morbidity: A systematic review and meta-analysis. Sexually Transmitted Diseases, 41(6), 369–376. https://doi.org/10.1097/OLQ.0000000000000134
Van Der Pol, B. (2007). Trichomonas vaginalis infection: The most prevalent nonviral sexually transmitted infection receives the least public health attention. Clinical Infectious Diseases, 44(1), 23–25. https://doi.org/10.1086/511145
Workowski, K. A., & Bachmann, L. H. (2021). Sexually transmitted infections treatment guidelines, 2021. MMWR Recommendations and Reports, 70(4), 1–187. https://doi.org/10.15585/mmwr.rr7004a1