มะเร็งปากมดลูก เป็นหนึ่งในมะเร็งที่พบได้บ่อยที่สุดในผู้หญิงไทย แต่ในทางกลับกัน นี่คือมะเร็งที่ “ ป้องกันได้ดีที่สุด ” หากเราให้ความสำคัญกับการตรวจคัดกรองอย่างสม่ำเสมอ

สาเหตุหลัก: เชื้อ HPV ตัวร้ายที่ไม่ควรมองข้าม

สาเหตุเกือบทั้งหมดของมะเร็งปากมดลูกเกิดจากการติดเชื้อ Human Papillomavirus (HPV)^{1, 2} โดยเฉพาะสายพันธุ์เสี่ยงสูงอย่าง HPV 16 และ 18 ซึ่งเป็นต้นเหตุของโรคมากกว่า 70% ของผู้ป่วยทั้งหมด

รู้หรือไม่? เชื้อ HPV ติดต่อได้ง่ายผ่านการมีเพศสัมพันธ์ แต่การติดเชื้อไม่ได้หมายความว่าต้องเป็นมะเร็งเสมอไป

เส้นทางจาก ” เชื้อไวรัส ” สู่ ” มะเร็ง “

โดยปกติแล้ว ร่างกายของผู้หญิงกว่า 90% สามารถกำจัดเชื้อ HPV ออกไปได้เอง แต่สำหรับบางคนที่ร่างกายไม่สามารถกำจัดเชื้อได้ เชื้อจะฝังตัวอยู่ในเซลล์เป็นเวลานานจนทำให้เซลล์เกิดความผิดปกติ

กระบวนการเปลี่ยนแปลงนี้ไม่ใช่เรื่องชั่วข้ามคืน แต่ใช้เวลานานหลายปีกว่าเซลล์ที่ติดเชื้อจะเกิดความผิดปกติ โดยแบ่งระดับความผิดปกติ (CIN) ออกเป็น 3 ระยะ ดังนี้:

ทำไมเราถึงต้องรีบตรวจ ?

เพราะกระบวนการเปลี่ยนจากเซลล์ปกติไปเป็นมะเร็งใช้เวลานานหลายปี นี่คือ ” โอกาสทอง “ ที่เราจะตรวจพบความผิดปกติตั้งแต่เนิ่นๆ และทำการรักษาให้หายขาดก่อนที่จะลุกลาม

วิธีการตรวจคัดกรองในปัจจุบัน

เพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่แม่นยำที่สุด แนวทางสากลแนะนำวิธีการตรวจดังนี้:

1. HPV DNA Test: การตรวจหาเชื้อ HPV สายพันธุ์เสี่ยงสูงโดยตรงถึงระดับพันธุกรรม (บอกความเสี่ยงได้แม้เซลล์ยังไม่เปลี่ยนรูป)
2. Co-testing: คือการตรวจ HPV DNA ร่วมกับ Pap Test วิธีนี้จะช่วยทั้งหาเชื้อและดูความผิดปกติของเซลล์ไปพร้อมกัน ช่วยลดโอกาสพลาดการตรวจพบรอยโรคก่อนมะเร็งได้สูงสุด

สรุป: ป้องกันไว้ ดีกว่าแก้
อย่ารอให้มีอาการ เพราะมะเร็งปากมดลูกในระยะแรกมักไม่มีสัญญาณเตือน การตรวจคัดกรองเป็นประจำคืออาวุธที่ดีที่สุดในการหยุดมะเร็งไว้ตั้งแต่ต้นทาง

“ ตรวจวันนี้ เพื่อตัวคุณที่แข็งแรงในวันหน้า ”

Reference
1. Schiffman M, Castle PE. The promise of global cervical-cancer prevention. N Engl J Med. 2005.
2. American Cancer Society. Cervical Cancer Causes, Risk Factors, and Prevention. https://www.cancer.org/cancer/types/cervical-cancer/causes-risks-prevention.html.
3. Roden, R., Stern, P. Opportunities and challenges for human papillomavirus vaccination in cancer. Nat Rev Cancer 18, 240–254 (2018). https://doi.org/1038/nrc.2018.13
4. Yousefi et al. (2022). An Update on Human Papilloma Virus Vaccines: History, Types, Protection, and Efficacy. Frontiers in Immunology. DOI:3389/fimmu.2021.805695.